ODAKSAN Mühendislik A.Ş., kaldırma ekipmanları ve basınçlı kapların periyodik kontrollerinde akredite bir kuruluştur. Bünyesinde bulunan uzman mühendisler tarafından gerçekleştirilen periyodik kontroller test raporları ile belgelenmektedir.

1475 sayılı İş Kanunu kapsamında 11 Ocak 1974 tarihli ve 14765 Sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü'nce endüstriyel alanda bulunan ekipmanların periyodik kontrollerini zorunlu kılınmıştır. ODAKSAN Mühendislik A.Ş., zorunlu periyodik kontrolleri gerçekleştirmektedir.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü’nde kontrollerin, yeterliliği Hükümet ve Mahalli İdarelerce kabul edilen teknik elemanlar tarafından yapılması belirtilmiştir. (206, 207, 210 223, 235 ve 244’ncü Maddeleri)

 Haziran 2003’te 1475 sayılı yasa yürürlükten kaldırılarak yerine  4857 sayılı yeni yasa yürürlüğe girmiştir. 4857 sayılı yasanın 77 ve 89. maddeleri doğrudan İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili olan maddelerdir. 77 ve 89. maddelere dayanılarak bazı yönetmelikler yayınlanmıştır.  

Bu yönetmeliklerden İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği (RG:09.12.2003/ 2511) çerçeve yönetmeliktir.

 Bu yönetmeliğin alt yönetmelikleri olarak ve AB müktesebatı uyumu çerçevesinde uymakla zorunlu olduğumuz birçok yönetmelik yayınlanmıştır. İlgili yönetmelikler yazının son bölümünde verilmiştir. Bu yönetmeliklerde ekipman kontrollerinin yapılma şekilleri belirtilmektedir. Dolayısıyla yayınlanan bu yönetmelikler dahilindeki ekipmanların kontrollerinin İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü gereği “Hükümetçe kabul edilen” yani AB tarafından kabul gören kişi ve kuruluşlarca yapılması zorunludur.

 Basınçlı kaplar alanında ve makina alanında yetkili kuruluşlar Avrupa Birliği’nin resmi sayfalarında açıklanmıştır. Türkiye’de imzaladığı anlaşmalar ve çıkardığı yönetmelikler gereği buna uymaktadır

 Bunlardan; 97/23/EC Pressure Equipment direktifi, 29 Mayıs 2002’de AB’de zorunlu hale getirilmiştir. Bu tarihten itibaren, Üye Ülkeler, 97/23/AT Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (97/23/EC Pressure Equipment Directive) koşullarını yerine getirmeyen hiçbir basınçlı ekipmanın veya birleşik basınçlı yapının (donanım) pazara sürülmesine izin veremez.

 Türkiye’de bu direktif Türkçe olarak 10 Nisan 2002’de 97/23/AT Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği olarak yayınlanmıştır. 01 Ocak 2004’e kadar geçiş dönemi öngörülmüştür. Bu tarihten itibaren Türkiye’de de Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği zorunlu hale gelmiştir.

Bu yönetmelik gereği ürün belgelendirme   ve CE işaretlemesi yapacak kuruluşlar AB’nin resmi sayfalarında1 ve 2   açıklanmıştır. Gerekli testleri yapacak kuruluşların uyması gereken   asgari kriterler aşağıdaki gibi olup, basınçlı kapların periyodik kontrolleri   içinde uygulanmalıdır.

 

Notified   Body Organization : Onaylanmış Kuruluş

Recognized   Third-Party Organization :Tanınmış (bildirilmiş) Üçüncü Taraf   Kuruluş

 

 

Testleri yapacak teknik elemanların nitelikleri ile belgelendirme koşulları;

 27.10.1999 tarihinde kabul edilen 4457 sayılı "Türk Akreditasyon Kurumu Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun",

10 Kasım 2000 tarih ve 24226 sayılı Resmi Gazete' de Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan "Basınçlı Kaplar ve Bu Kapların Muayene Yöntemlerinin Ortak Hükümlerine Dair Yönetmelik" te de açık olarak tanımlanmıştır.

 Bu yönetmeliğin "AT Doğrulamasını Uygulayacak Olan Muayene Kuruluşlarını Tayin Ederken Dikkat Edilmesi Gereken Asgari Kriterler"   başlıklı EK III bölümünde, testleri yapacak kişilerin ve kurumların nitelikleri tanımlanmıştır.

 Tüm direktiflerde göz önüne alınarak, genel olarak;

    Muayene kuruluşunun yöneticisi ve doğrulama testlerini uygulamaktan sorumlu personel, muayene edilecek kapların ya da teçhizatın tasarımcısı, imalatçısı, tedarikçisi, montaj    sorumlusu ya da bunların yetkili temsilcisi olamaz.

      Muayene kuruluşunun teknik yeterliliğe haiz personeli, doğrulama testlerini bütünlük içerisinde uygulamak zorundadır. Personel, özellikle doğrulama sonuçları ile doğrudan ilişkili olan kişi veya kişilerden, kararlarını muayene sonuçlarını etkileyebilecek finansal baskılardan ve özendirmelerden bağımsız olmalıdır.

        Muayeneden sorumlu teknik personelin sebep-sonuç ve yasal yetkilendirme uyarınca mühendis olmasının yanında aşağıdaki özelliklere sahip olmalıdır.

        Yeterli teknik ve mesleki eğitim almış olmalı,

       Testlerin doğruluğu için gerekli olan sertifikaları kayıtları ve raporları hazırlama kabiliyetinde olmalıdır,

       İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yasal mevzuatı iyi bilmeli ve gerekliliklerini eksiksiz uygulamalıdır,

       Periyodik kontrol konusunda gerekli bilgi ve deneyime sahip olmalıdır,

       Periyodik kontrol yapacağı ekipman veya tesisatı ve bunun tasarım ve çalışma prensiplerini çok iyi bilmelidir,

       Periyodik kontrol yapacağı ekipman veya tesisatın olası arızalarını ve uygunsuzluklarını ve bunların doğuracağı sonuçların neler olabileceğini çok iyi bilmelidir,

       Periyodik kontrol yapacağı ekipman veya tesisatın kullanıcı (operatör, işaretçi,
kazancı, vb.) yetkinliklerini ve yasal gerekliliklerini iyi bilmeli ve mevcudiyetini kontrol etmelidir,

       Periyodik kontrol yapacağı ekipman veya tesisatın bulunduğu ortamın gerekliliklerini çok iyi bilmelidir,

       Periyodik kontrol yapacağı ekipman veya tesisatın çalıştığı alanda alınacak güvenlik önlemlerini (aydınlatma, güvenlik ve sağlık işaret, levhaları, ışıklı ve sesli uyarılar, özel kontrol ve diğer güvenlik sistemleri, vs.) çok iyi bilmelidir,

       Periyodik kontrol ekipman ve tesisatın gerekli temel normal çalışma/hatalı çalışma durumlarını, güvenlik sistem ve gerekliliklerini çok iyi bilmelidir,

       Ekipman veya tesisatın gerekli her noktasını gerektiği şekilde kontrol 
etmelidir (el ile, göz ile, büyüteç ile, yardımcı malzemeler ile, ölçü ve
test aletleri ile ve diğer gerekli usuller ile),

       Kullanacağı tüm ölçüm aletleri yapılacak işe uygun olmalı, kalibrasyonu tercihen akredite veya izlenebilirliği sağlayan bir laboratuvar tarafından yapılmış olmalı ve kullanımında sakınca bulunmamalıdır,

       Kullanacağı tüm test, ölçüm ve yardımcı aletleri doğru kullanmayı ve okumayı iyi bilmelidir,

       Tüm muayene süresince işyeri iş güvenliği kurallarına uymalı; kendisinin, yaptığı işin, çevresinin ve ekipmanın güvenliğini sağlamalıdır,

       Yasal mevzuatın ve ilgili standartların gerekliliklerini bilmeli ve sorgulamalıdır, Tüm Periyodik kontrolleri uygun bir formatta raporlamalı ve bu raporlar uygun 
yerlerde muhafaza edilmelidir.

 Muayene; hem uzmanlık ve deneyim gerektirmekte ve hem de periyodik kontrolleri yapacak kişinin kendisi ve yapacağı muayenenin sonuçları, işyerinden ve yönetimden bağımsız ve tarafsız olmak durumundadır.

 Görüldüğü üzere, periyodik kontrolleri yapacak kişinin hem yetkinliği ve hem de bağımsızlığı ve tarafsızlığı özel öneme sahiptir.

 Ürün ve proseslerin muayene, test ve belgelendirme işlemlerini yapan kuruluşların; uluslar arası tanınmış, AB’de konusunda yetkin kabul edilen, uzman şeffaf, güvenilir, bağımsız ve tarafsız olması gerekmektedir.

 Günümüz koşullarında bu ancak söz konusu kuruluşların akredite olması ve AB içinde notified ve recognised 3rd Party olması ile sağlanabilmektedir. Bilindiği üzere;

 Akreditasyon: Laboratuvar, belgelendirme, muayene ve test kurumlarının uygunluğunun bağımsız bir üçüncü kurum tarafından onaylanması ve düzenli aralıklarla izlenmesidir.

 Bu nedenle,  basınçlı kapların ve kaldırma makinalarının periyodik kontrolleri yetkin kuruluşlara yaptırılmalıdır.

 

Kaldırma makineleri ve asansörler 3 ayda bir, basınçlı kaplar ve kompresörler yılda bir kez, seyyar yangın söndürme cihazları 6 ayda bir periyodik kontrole tabi tutulur.

 

Kaldırma Makinaları, forkliftler, çekiciler belirli ay ya da gün yapılmalıdır diye bir ifade kullanmak yanlış olur yalnız çalışma şartlar ve çalışma şartlarında oluşturulan çalışma saatlerine göre (Örneğin; 250 saatlik / 500 saatlik / 1000 saatlik ) gibi periyotlar oluşturulabilir.